Cách định giá tài sản vô hình doanh nghiệp

Tuy nhiên, giá trị kinh tế của tài sản vô hình không đồng nghĩa với giá trị đang được ghi nhận trên bảng cân đối kế toán. Nhiều tài sản được doanh nghiệp tự phát triển không đáp ứng điều kiện ghi nhận hoặc các khoản chi liên quan đã được hạch toán vào chi phí. Vì vậy, khi định giá doanh nghiệp, cần nhận diện và đo lường riêng các tài sản vô hình có khả năng tạo lợi ích kinh tế, thay vì chỉ dựa trên số liệu kế toán.

Tài sản vô hình tạo giá trị doanh nghiệp bằng cách nào?

Tài sản vô hình không trực tiếp tạo giá trị chỉ vì doanh nghiệp sở hữu một tên thương mại, phần mềm hoặc tập dữ liệu. Giá trị chỉ hình thành khi tài sản đó giúp doanh nghiệp tạo ra lợi ích kinh tế cao hơn so với trường hợp không sở hữu tài sản.

Cơ chế tác động thường xuất hiện dưới năm hình thức.

Thứ nhất, tài sản vô hình có thể làm tăng doanh thu. Thương hiệu mạnh giúp doanh nghiệp thu hút khách hàng, bán được nhiều sản phẩm hơn hoặc áp dụng mức giá cao hơn đối thủ. Bằng sáng chế hoặc công nghệ độc quyền có thể tạo ra sản phẩm khác biệt và mở ra nguồn doanh thu mới.

Thứ hai, tài sản vô hình có thể giảm chi phí. Phần mềm nội bộ, quy trình vận hành, thuật toán hoặc bí quyết sản xuất có thể giảm thời gian xử lý, tỷ lệ sai lỗi, nhu cầu nhân lực hoặc chi phí nguyên vật liệu.

Thứ ba, tài sản vô hình có thể kéo dài thời gian tạo dòng tiền. Quan hệ khách hàng, hợp đồng dài hạn, giấy phép hoặc hệ sinh thái người dùng giúp doanh nghiệp duy trì doanh thu trong nhiều kỳ thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hoạt động bán hàng mới.

Thứ tư, tài sản vô hình có thể tạo rào cản gia nhập. Quyền sở hữu trí tuệ, dữ liệu độc quyền, hiệu ứng mạng lưới và bí quyết kỹ thuật khiến đối thủ phải mất thêm thời gian, vốn hoặc năng lực để sao chép mô hình kinh doanh.

Thứ năm, tài sản vô hình có thể làm giảm rủi ro. Hệ thống quản trị, quy trình kiểm soát chất lượng, đội ngũ giàu kinh nghiệm và uy tín doanh nghiệp giúp dòng tiền ổn định hơn. Khi mức độ bất định giảm, tỷ suất sinh lời mà nhà đầu tư yêu cầu có thể giảm, từ đó làm tăng giá trị hiện tại của doanh nghiệp.

Về bản chất, tác động của tài sản vô hình có thể được khái quát như sau:

Giá trị tài sản vô hình = Giá trị hiện tại của phần lợi ích kinh tế tăng thêm mà doanh nghiệp có thể tạo ra nhờ tài sản đó

Lợi ích này có thể là doanh thu tăng thêm, chi phí tiết kiệm, tiền bản quyền tránh phải trả hoặc phần dòng tiền còn lại sau khi đã trả công cho các tài sản đóng góp khác.

Vì sao giá trị tài sản vô hình thường không thể hiện đầy đủ trên báo cáo tài chính?

Một trong những nhầm lẫn phổ biến là cho rằng tài sản không xuất hiện trên bảng cân đối kế toán thì không có giá trị. Trên thực tế, mục tiêu của kế toán và mục tiêu của định giá không hoàn toàn giống nhau.

Kế toán tập trung vào việc ghi nhận tài sản khi đáp ứng các điều kiện xác định. IAS 38 quy định chi phí nghiên cứu được ghi nhận vào chi phí trong kỳ, trong khi chi phí phát triển chỉ được vốn hóa khi đáp ứng các tiêu chí cụ thể. Điều này có nghĩa là một phần đáng kể chi phí xây dựng công nghệ, thương hiệu, thị trường hoặc năng lực tổ chức có thể đã được ghi nhận vào chi phí, dù hoạt động đó vẫn tạo ra lợi ích kinh tế trong tương lai.

Ví dụ, doanh nghiệp có thể chi nhiều năm để xây dựng thương hiệu và mạng lưới khách hàng. Các khoản quảng cáo, đào tạo, nghiên cứu thị trường hoặc phát triển quan hệ thường không tự động trở thành tài sản có giá trị ghi sổ. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp được mua bán, thương hiệu và quan hệ khách hàng có thể là nguyên nhân chính khiến bên mua chấp nhận trả mức giá cao hơn giá trị tài sản thuần hữu hình.

Trong giao dịch hợp nhất kinh doanh, IFRS 3 yêu cầu bên mua nhận diện riêng các tài sản vô hình có thể xác định được và đo lường chúng theo giá trị hợp lý; phần giá mua còn lại sau khi phân bổ cho tài sản và nợ phải trả có thể được ghi nhận là lợi thế thương mại.

Vì vậy, cần phân biệt ba khái niệm:

·         Giá trị ghi sổ phản ánh số tiền được ghi nhận theo nguyên tắc kế toán

·         Giá trị kinh tế phản ánh lợi ích mà tài sản có thể tạo ra cho doanh nghiệp

·         Giá trị thị trường phản ánh mức giá các bên tham gia thị trường có thể chấp nhận trong điều kiện giao dịch cụ thể

Ba giá trị này có thể chênh lệch đáng kể. Một phần mềm được phát triển với chi phí thấp có thể mang lại dòng tiền rất lớn. Ngược lại, một dự án công nghệ có chi phí đầu tư cao vẫn có thể có giá trị thấp nếu sản phẩm không còn nhu cầu hoặc nhanh chóng lỗi thời.

Những tài sản vô hình nào thường ảnh hưởng lớn đến định giá?

Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào mô hình kinh doanh, khả năng kiểm soát tài sản và nguồn lợi ích kinh tế mà tài sản tạo ra. Các nhóm thường được xem xét gồm:

Tài sản liên quan đến marketing

Nhóm này bao gồm nhãn hiệu, tên thương mại, tên miền, thiết kế nhận diện và uy tín thương hiệu.

Thương hiệu có giá trị khi giúp doanh nghiệp bán được nhiều hơn, duy trì mức giá tốt hơn hoặc giảm chi phí thu hút khách hàng. Giá trị thương hiệu sẽ suy giảm nếu nhận diện cao nhưng không tạo ra hành vi mua hàng, không có khả năng bảo hộ hoặc phụ thuộc quá nhiều vào một cá nhân.

Tài sản liên quan đến khách hàng

Nhóm này gồm danh sách khách hàng, quan hệ khách hàng, hợp đồng, đơn hàng tồn đọng và dữ liệu hành vi người dùng.

Giá trị của nhóm tài sản này phụ thuộc vào doanh thu từ khách hàng hiện hữu, tỷ lệ duy trì, khả năng mua lặp lại, biên lợi nhuận và chi phí cần thiết để chăm sóc khách hàng. Một cơ sở dữ liệu lớn chưa chắc có giá trị cao nếu dữ liệu thiếu chính xác, không được phép khai thác hoặc không giúp cải thiện quyết định kinh doanh.

Tài sản liên quan đến công nghệ

Nhóm này gồm phần mềm, thuật toán, bằng sáng chế, nền tảng kỹ thuật, công thức, thiết kế và bí quyết sản xuất.

Giá trị công nghệ phụ thuộc vào khả năng thương mại hóa, mức độ khác biệt, thời gian sử dụng kinh tế và nguy cơ bị thay thế. Một bằng sáng chế còn thời hạn pháp lý dài nhưng công nghệ đã lỗi thời vẫn có thể có giá trị thấp.

Tài sản dựa trên hợp đồng hoặc quyền pháp lý

Giấy phép, quyền khai thác, quyền phân phối, hợp đồng nhượng quyền và các thỏa thuận không cạnh tranh có thể tạo lợi thế kinh tế rõ ràng.

Tuy nhiên, giá trị phải được xem xét trong giới hạn của thời hạn hợp đồng, khả năng gia hạn, điều kiện chuyển nhượng và rủi ro bị thu hồi.

Vốn tổ chức và nguồn nhân lực

Quy trình, văn hóa, hệ thống quản trị, kinh nghiệm đội ngũ và năng lực phối hợp có thể tạo ra giá trị đáng kể nhưng thường khó tách riêng để chuyển giao.

Nếu giá trị phụ thuộc hoàn toàn vào một vài cá nhân và doanh nghiệp không có hợp đồng, quy trình hoặc cơ chế duy trì, rủi ro thất thoát giá trị sẽ cao. Trong trường hợp đó, nhà đầu tư có thể yêu cầu chiết khấu hoặc áp dụng điều khoản giữ chân nhân sự sau giao dịch.

Ba cách định giá tài sản vô hình doanh nghiệp

Theo kiến trúc của Tiêu chuẩn Thẩm định giá Quốc tế, việc định giá tài sản vô hình có thể sử dụng cách tiếp cận thị trường, cách tiếp cận thu nhập và cách tiếp cận chi phí. Việc lựa chọn phải dựa trên đặc điểm của tài sản, dữ liệu có sẵn và mục đích định giá, không nên áp dụng một phương pháp cố định cho mọi trường hợp.

Cách tiếp cận thu nhập

Cách tiếp cận thu nhập xác định giá trị bằng giá trị hiện tại của dòng tiền, thu nhập hoặc phần chi phí tiết kiệm được nhờ tài sản vô hình trong suốt thời gian sử dụng kinh tế. Đây thường là hướng tiếp cận phù hợp khi có thể liên kết tài sản với lợi ích kinh tế cụ thể.

Một số phương pháp thường gặp gồm:

Phương pháp miễn trừ tiền bản quyền

Phương pháp này thường được dùng cho thương hiệu, nhãn hiệu, bằng sáng chế hoặc công nghệ có thể được cấp phép.

Logic định giá là: nếu doanh nghiệp không sở hữu tài sản, doanh nghiệp sẽ phải trả tiền bản quyền để được sử dụng. Việc sở hữu tài sản giúp doanh nghiệp tránh khoản chi phí đó.

Các bước cơ bản gồm:

1.    Dự báo doanh thu liên quan đến tài sản

2.    Xác định tỷ lệ tiền bản quyền phù hợp

3.    Tính khoản tiền bản quyền giả định được tiết kiệm

4.    Điều chỉnh thuế nếu cần

5.    Chiết khấu dòng tiền về hiện tại

6.    Xem xét lợi ích thuế từ khấu hao nếu cơ sở định giá yêu cầu

Điểm nhạy cảm nhất là tỷ lệ tiền bản quyền. Tỷ lệ này phải phù hợp với ngành, mức lợi nhuận, sức mạnh tài sản, phạm vi bảo hộ và điều kiện giao dịch. Không thể lấy một tỷ lệ phổ biến rồi áp dụng máy móc cho mọi thương hiệu.

Phương pháp lợi nhuận vượt trội nhiều kỳ

Phương pháp này thường được sử dụng cho quan hệ khách hàng hoặc tài sản giữ vai trò chính trong việc tạo dòng tiền.

Trước tiên, người định giá dự báo dòng tiền của nhóm khách hàng hoặc hoạt động có liên quan. Sau đó, phần lợi nhuận cần thiết để trả công cho các tài sản đóng góp khác như vốn lưu động, máy móc, thương hiệu và lực lượng lao động được khấu trừ. Phần dòng tiền còn lại được xem là lợi ích kinh tế của tài sản vô hình đang định giá.

Phương pháp này đòi hỏi tránh tính trùng giá trị. Nếu toàn bộ dòng tiền được gán cho quan hệ khách hàng mà không trừ phần đóng góp của thương hiệu, công nghệ hoặc tài sản hữu hình, kết quả sẽ bị thổi phồng.

Phương pháp có và không có tài sản

Giá trị được xác định bằng chênh lệch giữa hai kịch bản:

·         Doanh nghiệp vận hành khi có tài sản vô hình

·         Doanh nghiệp vận hành khi không có tài sản vô hình

Phương pháp này phù hợp với hợp đồng không cạnh tranh, giấy phép, quyền phân phối hoặc công nghệ tạo ra khác biệt rõ ràng về doanh thu và chi phí.

Điều kiện quan trọng là kịch bản “không có tài sản” phải thực tế. Không nên giả định doanh nghiệp mất toàn bộ doanh thu nếu trên thực tế doanh nghiệp vẫn có thể thay thế tài sản sau một khoảng thời gian và với một khoản chi phí nhất định.

Cách tiếp cận thị trường

Cách tiếp cận thị trường sử dụng dữ liệu từ giao dịch của các tài sản tương tự hoặc các thỏa thuận cấp phép có thể so sánh.

Phương pháp này có ưu điểm là phản ánh hành vi thị trường. Tuy nhiên, tài sản vô hình thường mang tính độc nhất, còn dữ liệu giao dịch có thể bí mật hoặc thiếu thông tin về điều kiện hợp đồng.

Khi sử dụng dữ liệu so sánh, cần điều chỉnh ít nhất các khác biệt về:

·         Phạm vi quyền sở hữu và quyền khai thác

·         Khu vực địa lý

·         Thời hạn pháp lý và thời gian sử dụng kinh tế

·         Mức doanh thu hoặc lợi nhuận

·         Khả năng bảo hộ

·         Mức độ phát triển của công nghệ

·         Điều khoản độc quyền

·         Thời điểm giao dịch

Một giao dịch có cùng loại tài sản chưa chắc có thể so sánh nếu khác biệt lớn về khả năng sinh lời hoặc phạm vi quyền được chuyển giao.

Cách tiếp cận chi phí

Cách tiếp cận chi phí ước tính số tiền cần thiết để tái tạo hoặc thay thế tài sản có công dụng tương đương, sau khi điều chỉnh hao mòn chức năng, lỗi thời công nghệ và lỗi thời kinh tế.

Phương pháp này thường thích hợp với phần mềm nội bộ, cơ sở dữ liệu, nội dung kỹ thuật, quy trình hoặc tài sản chưa trực tiếp tạo dòng tiền độc lập.

Giá trị không nhất thiết bằng tổng chi phí lịch sử. Chi phí đã phát sinh có thể bao gồm phần kém hiệu quả, thử nghiệm thất bại hoặc công việc không còn cần thiết. Ngược lại, chi phí tái tạo cũng có thể thấp hơn do công nghệ và công cụ phát triển đã cải thiện.

Hạn chế lớn nhất của phương pháp chi phí là chi phí tạo ra tài sản không phản ánh trực tiếp khả năng sinh lời. Một phần mềm có chi phí phát triển lớn nhưng ít người sử dụng có thể có giá trị thấp hơn một thuật toán đơn giản nhưng tạo ra lợi thế kinh doanh đáng kể.

Quy trình định giá tài sản vô hình trong doanh nghiệp

Một quy trình đáng tin cậy cần bắt đầu từ việc hiểu mô hình kinh doanh, không phải từ việc chọn công thức.

Xác định mục đích và cơ sở giá trị

Doanh nghiệp cần làm rõ việc định giá phục vụ mục đích nào: mua bán doanh nghiệp, phân bổ giá mua, gọi vốn, chuyển giao tài sản, quản trị nội bộ hay giải quyết tranh chấp.

Cùng một tài sản có thể cho kết quả khác nhau khi mục đích, giả định về người mua, khả năng kết hợp với tài sản khác hoặc cơ sở giá trị thay đổi.

Nhận diện tài sản vô hình

Cần phân tích chuỗi giá trị để xác định yếu tố nào thực sự tạo ra doanh thu, tiết kiệm chi phí hoặc duy trì lợi thế cạnh tranh.

Một tài sản có thể được xem xét riêng khi có khả năng nhận diện, được kiểm soát và tạo ra lợi ích kinh tế. Trong hợp nhất kinh doanh, tài sản vô hình có thể xác định được phải được xem xét tách biệt với lợi thế thương mại.

Cần tránh đặt tên khác nhau cho cùng một nguồn lợi ích. Chẳng hạn, “nền tảng người dùng”, “dữ liệu khách hàng” và “quan hệ khách hàng” có thể chồng lấn nếu cùng phản ánh một dòng doanh thu.

Xác định nguồn lợi ích kinh tế

Với từng tài sản, cần trả lời:

·         Tài sản làm tăng doanh thu như thế nào?

·         Tài sản giúp duy trì khách hàng trong bao lâu?

·         Tài sản tiết kiệm khoản chi phí nào?

·         Tài sản tạo rào cản cạnh tranh ra sao?

·         Điều gì xảy ra nếu doanh nghiệp không còn tài sản?

Nếu không xác định được mối liên hệ với lợi ích kinh tế, việc định giá bằng mô hình dòng tiền sẽ thiếu cơ sở.

Lựa chọn phương pháp

Phương pháp nên được lựa chọn theo bản chất tài sản:

·         Thương hiệu có thể phù hợp với phương pháp miễn trừ tiền bản quyền

·         Quan hệ khách hàng có thể phù hợp với phương pháp lợi nhuận vượt trội nhiều kỳ

·         Hợp đồng không cạnh tranh có thể phù hợp với phương pháp có và không có tài sản

·         Phần mềm nội bộ có thể phù hợp với chi phí thay thế

·         Tài sản có dữ liệu giao dịch minh bạch có thể áp dụng cách tiếp cận thị trường

Có thể sử dụng một phương pháp chính và một phương pháp bổ trợ để kiểm tra tính hợp lý, nhưng không nên lấy trung bình máy móc giữa các kết quả được xây dựng trên cơ sở khác nhau.

Dự báo dòng tiền và thời gian sử dụng kinh tế

Dòng tiền phải nhất quán với kế hoạch kinh doanh, năng lực thị trường và tình trạng của tài sản. Các giả định tăng trưởng cần phản ánh khả năng cạnh tranh, tỷ lệ mất khách hàng, vòng đời sản phẩm và rủi ro công nghệ.

Thời gian sử dụng kinh tế có thể ngắn hơn thời hạn pháp lý. Một bằng sáng chế còn hiệu lực mười năm nhưng sản phẩm chỉ có khả năng thương mại trong bốn năm thì dòng tiền không nên được kéo dài theo toàn bộ thời hạn pháp lý.

Xác định tỷ lệ chiết khấu

Tỷ lệ chiết khấu phải phản ánh rủi ro của dòng tiền gắn với tài sản. Tài sản đang ở giai đoạn phát triển, phụ thuộc vào phê duyệt, dễ bị thay thế hoặc có dữ liệu dự báo hạn chế thường có mức rủi ro cao hơn tài sản đã tạo doanh thu ổn định.

Một sai sót phổ biến là dùng tỷ lệ chiết khấu chung của toàn doanh nghiệp cho tất cả tài sản. Mỗi tài sản có thể có mức độ rủi ro khác nhau, nên tỷ lệ áp dụng cần phù hợp với đặc điểm dòng tiền được định giá.

Kiểm tra tính hợp lý của kết quả

Kết quả cần được đối chiếu với:

·         Giá trị toàn doanh nghiệp

·         Lợi nhuận và dòng tiền dự kiến

·         Tỷ suất lợi nhuận của ngành

·         Chi phí thay thế tài sản

·         Giao dịch cấp phép hoặc mua bán có thể so sánh

·         Phần giá trị còn lại được ghi nhận là lợi thế thương mại

Tổng giá trị các tài sản riêng lẻ không nên vượt giá trị doanh nghiệp nếu không có giải thích hợp lý về sự cộng hưởng hoặc sự khác biệt giữa các cơ sở định giá.

Những yếu tố có thể làm sai lệch kết quả định giá

Định giá tài sản vô hình phụ thuộc nhiều vào giả định. Một thay đổi nhỏ trong doanh thu, tỷ lệ tiền bản quyền, tỷ lệ duy trì khách hàng, thời gian sử dụng hoặc tỷ lệ chiết khấu có thể làm kết quả thay đổi đáng kể.

Rủi ro thường gặp nhất là dự báo quá lạc quan. Doanh nghiệp có thể gán toàn bộ tăng trưởng tương lai cho thương hiệu hoặc công nghệ hiện tại, dù tăng trưởng còn phụ thuộc vào vốn đầu tư, đội ngũ bán hàng và tài sản mới sẽ được phát triển.

Rủi ro thứ hai là tính trùng giá trị. Cùng một dòng tiền có thể bị phân bổ đồng thời cho thương hiệu, quan hệ khách hàng và công nghệ. Để tránh lỗi này, cần xác định rõ vai trò của từng tài sản và phần lợi nhuận dành cho các tài sản đóng góp khác.

Rủi ro thứ ba là nhầm lẫn giữa thời hạn pháp lý và thời gian sử dụng kinh tế. Quyền pháp lý có thể còn hiệu lực nhưng tài sản đã mất lợi thế do thay đổi thị trường hoặc công nghệ.

Rủi ro thứ tư là bỏ qua khả năng chuyển giao. Uy tín của người sáng lập, kỹ năng của một nhóm nhân sự hoặc văn hóa doanh nghiệp có thể tạo giá trị nhưng khó chuyển giao độc lập. Giá trị của các yếu tố này cần được phản ánh thận trọng và gắn với cơ chế duy trì sau giao dịch.

Rủi ro cuối cùng là đồng nhất giá trị với giá bán. Giá trị định giá được xây dựng dựa trên một hệ thống giả định, còn giá giao dịch có thể chịu ảnh hưởng của quyền kiểm soát, cạnh tranh giữa các bên mua, lợi ích cộng hưởng, điều kiện thanh toán và vị thế đàm phán.

Doanh nghiệp nên quản trị tài sản vô hình như thế nào để bảo vệ giá trị?

Định giá chỉ phản ánh giá trị tại một thời điểm. Để duy trì giá trị, doanh nghiệp phải biến tài sản vô hình thành nguồn lực có thể kiểm soát, đo lường và chuyển giao.

Trước hết, doanh nghiệp nên lập danh mục tài sản vô hình, xác định chủ sở hữu, phạm vi sử dụng, tình trạng pháp lý và bộ phận chịu trách nhiệm. Các nhãn hiệu, phần mềm, dữ liệu, hợp đồng và tài liệu kỹ thuật cần được quản lý như tài sản kinh tế thay vì chỉ là hồ sơ hành chính.

Tiếp theo, doanh nghiệp cần bảo vệ quyền sở hữu và quyền khai thác. Hợp đồng lao động, hợp đồng phát triển phần mềm, thỏa thuận bảo mật và hồ sơ đăng ký sở hữu trí tuệ phải làm rõ quyền thuộc về doanh nghiệp. Một tài sản có khả năng sinh lời nhưng quyền sở hữu không rõ ràng sẽ bị giảm giá trị do rủi ro tranh chấp.

Doanh nghiệp cũng nên theo dõi các chỉ số gắn trực tiếp với giá trị, chẳng hạn doanh thu theo thương hiệu, tỷ lệ duy trì khách hàng, tỷ lệ sử dụng phần mềm, mức tiết kiệm chi phí, thời gian còn lại của hợp đồng và tỷ lệ doanh thu từ sản phẩm được bảo hộ.

Cuối cùng, cần thực hiện phân tích suy giảm giá trị khi xuất hiện dấu hiệu bất lợi như doanh thu giảm, khách hàng rời bỏ, công nghệ bị thay thế, giấy phép bị hạn chế hoặc uy tín thương hiệu suy yếu. Việc đánh giá sớm giúp doanh nghiệp tránh sử dụng các giả định đã lỗi thời trong quyết định đầu tư và giao dịch.

Tài sản vô hình có thể làm tăng đáng kể giá trị doanh nghiệp khi nó tạo ra doanh thu bổ sung, tiết kiệm chi phí, kéo dài dòng tiền, củng cố rào cản cạnh tranh hoặc giảm rủi ro. Tuy nhiên, không phải mọi yếu tố phi vật chất đều có thể định giá độc lập và giá trị kinh tế cũng không nhất thiết trùng với giá trị ghi sổ.

Quá trình định giá cần bắt đầu bằng việc nhận diện đúng nguồn lợi ích kinh tế, sau đó lựa chọn cách tiếp cận thu nhập, thị trường hoặc chi phí phù hợp. Kết quả chỉ đáng tin cậy khi các giả định về dòng tiền, vòng đời, tỷ lệ chiết khấu, quyền sở hữu và sự đóng góp của các tài sản khác được kiểm chứng nhất quán.

Đối với nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp, câu hỏi quan trọng không chỉ là doanh nghiệp đang sở hữu tài sản vô hình nào, mà là tài sản đó tạo ra bao nhiêu lợi ích kinh tế, trong bao lâu, với mức rủi ro nào và doanh nghiệp có thực sự kiểm soát được lợi ích đó hay không.